Žabljak
Pretežno oblačno
-11.4 °C
Pljevlja
Umjereno oblačno
-6.6 °C
Herceg Novi
Vedro
6.0 °C
Nikšić
Vedro
-4.0 °C
Cetinje
Vedro
-4.5 °C
Bar
Vedro
3.4 °C
Ulcinj
Vedro
2.7 °C
Kolašin
Pretežno vedro
-7.9 °C

Društvo

18. 11. 2020. 16:41   >>  18:33 18

ISTRAŽIVANJE CEDEM 

Najteže biti Srbin u Plavu, a Bošnjak u Šavniku

Informatička pismenost smanjuje ukupno etničko distanciranje u opštinama, a mehanizmi za zaštitu od diskriminacije manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica trebaju biti korišćeni u većoj mjeri, dok se zakonska rješanja moraju mijenjati kako bi svi manjinski narodi bili jednaki, saopšteno je na konferenciji Centra za demokratiju i ljudska prava (CEDEM).

Ta organizacija je danas organizovala online konferenciju o položaju manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica u Crnoj Gori "Ravnopravnost kao stvarnost", na kojoj su predstavljeni i ključni nalazi analize "Efekat opština kao specifičnih sredina na etničko distanciranje".

Glavni metodolog CEDEM-a, prof. dr Miloš Bešić, podsjetio je da ta organizacija od 2007. godina sprovodi istraživanje etničke distance, a da je ovo prvi put da se bave problemima etničkih odnosa i etničkog distanciranja, iz ugla uticaja, tj. efekta opštine kao specifične sredine po svojim kulturnim, socijalnim, etničkim, pa i političkim karakteristikama.

"Ako krenemo od Crnogoraca, procenat distanciranja prema Crnogorcima na osnovu mjesta u kojem ljudi žive iznosi 21,1%. Taj procenat za distancu prema Srbima je još viši, 24,6%. Prema Bošnjacima je taj efekat opštine 8,5%, prema Muslimanima 14,1%, Albancima 16,3%, Hrvatima 18,8%, Romima 10,1%. Ukupna distanca, kada mjerimo parametar ukupnog distanciranja, je 14% ukupnog distanciranja je zbog efekta opštine kao specifične sredine“, naveo je Bešić.

On je dalje naveo da je etnično distanciranje prema Crnogorcima po opštinama najizraženije u Plavu, a da je distanca slična i prema Srbima.

"Kada je riječ o distanci prema Bošnjacima, u Rožajama gotovo da je nema, dok je u Šavniku i Andrijevici veoma visoka. Kad je u pitanju distanca prema Muslimanima, obrazac je jako sličan kao za Bošnjake, osim u slučaju Kotora, gdje smo imali nizak nivo distanciranja prema Bošnjacima, a visok nivo distanciranja prema Muslimanima. Kad je u pitanju distanca prema Albancima, u Ulcinju i Rožajama bilježimo najniže vrijednosti distanciranja“, rekao je Bešić.

On je pojasnio da, kada je riječ o ukupnoj distanci, opštine koje odlikuje najviši stepen etničkog distanicranja su Plav, Šavnik, Andrijevica, Berane i Cetinje, dok je u Ulcinju i Kotoru najmanje izražen.

Što je više informatičke pismenosti, to je manje etničkog distanciranja

Bešić je ukazao da su analizirali efekat opštinskih karakteristika na ukupno etničko distanciranje koje iskazuju pojedinci.

"Zaključujemo da postoje dvije ključne karakterstike na nivou opština koje utiču na etničko distanciranje pojedinaca. Preciznije, utvrdili smo da što je stepen nezaposlenosti na višem nivou, utoliko će i stepen etničkog distanciranja biti na višem nivou, te što je veći broj kompjuterski pismenih lica u opštinama, to je i niži nivo etničkog distanciranja“, naveo je Bešić.

Istakao je da je ključni zaključak istraživanje da jačanje ekonomije i povećanje stepena kulturnog kapitala, koji se ogleda u razvoju i jačanju informatičke pismenosti, pozitivno utiče na smanjenje etničkog distanciranja u Crnoj Gori.

Direktorica CEDEM-a Milena Bešić, kazala je da je pitanje normativnog regulisanja i praktičnog ostvarivanja prava manjinskih naroda i drugih manjinskih zajednica jedan od ključnih kriterijuma za ocjenjivanje stepena demokratizacije društva, ali u uslov za integraciju zemlje u evropske i evroatlantske strukture.

"Puna integracija svih etničkih i nacionalnih zajednica može biti ostvarena isključivo kroz poštovanje i priznavanje njihovih kolektivnih identiteta, zabranom asimilacije i svih oblika diskriminacije manjinskih i nacionalnih zajednica“, istakla je Bešić.

Bešić je podsjetila da CEDEM redovno sprovodi istraživanja kojima nastoje da ukažu na pomake, ali i na perzistentne nedostatke na političkom, pravnom i društvenom planu, koji se direktno tiču zaštite i promocije prava manjinskih naroda i manjinskih nacionalnih zajednica u Crnoj Gori.

Profesorica Humanističkih studija na Univerzitetu Donja Gorica Nikoleta Đukanović, kazala je na I panelu "Politička participacija i reprezentacija manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica u Crnoj Gori" da procenat zastupljenosti manjinskih lista u Crnoj Gori danas iznosi 6,17%.

"Nakon parlamentarnih izbora 2016. godine procenat zastupljenosti manjinskih lista je iznosio 4,94%, a nakon parlamentarnih izbora 2012. godine 7,40%. Današnji rezultati su bolji od prethodnog saziva, ali ne i saziva parlementa koji je bio karakterističan za period 2012-2016. godine“, ukazala je Đukanović.

Zakonska rješenje za izbor odbornika i poslanika neprecizna

Ona je upozorila da su zakonska rješenja neprecizna i nedorečena, kada je u pitanju Zakon o izboru odbornika i poslanika i da ostavljaju prostor za zloupotrebe.

"Potrebno je stvoriti adekvatne mehanizme za predstavljanje manjina, a ne samo partija. To se u Crnoj Gori dosta izjednačava i miješa i prioritetno se govori o partijama, a ne o manjinskim zajednicama, što je potpuno prirodno budući da one učestvuju u kreiranju izbornog zakonodavstva“, smatra Đukanović.

Predstavnik građanskog pokreta UPRE Elvis Beriša, ocijenio je da Romi treba da imaju političkog predstavnika u parlamentu, koji bi se, kako je naveo, prvenstveno bavio položajem Roma i Egipćana i na najdirektniji način tražio da se riješe određena pitanja koja ih tište godinama.

On smatra da se RE zajednica generalno ne shvata ozbiljno i njeni zahtjevi se ne uključuju u agendu kao prioritetni, poručujući da se problemi RE zajednice ne mogu riješiti bez učešća te zajednice „u domu gdje se donose odluke koje se tiču sudbine romskog naroda“.

Predsjednik Hrvatske građanske inicijative Adrijan Vuksanović, kazao je da je u Crnoj Gori, političko polje nepotpuno jer kako je rekao, tu nema predstavnika hrvatskog, kao ni romskog naroda.

„Da bi jedna nacionalna zajednica opstala, ona mora imati svoj politički identitet. Ona ne smije biti apolitična“, ocijenio je Vuksanović.

On je rekao da Hrvata nema u Parlamentu Crne Gore, navodeći da ih uskoro neće biti ni u Vladi Crne Gore, „i neće se čuti jedan važan glas koji će moći artikulisati sve njihove potrebe“.

Uvodeći u drugi panel Marko Pejović, programski menadžer CEDEM-a, je kazao da „imajući u vidu ideologije i djelovanja novih političkih konstituenata vlasti, pred institucijama i nosiocima promjena je pregšt izazova da u budućem demokratskom razvoju pokaže volju i odgovornost kako bi se smanjila diskriminacija i ojačala društvena kohezija, te ukupan demokratski napredak u svijetlu procesa pristupanja Crne Gore EU i na taj način omogućila potpuna ravnopravnost pripadnika manjinskih naroda i drugih nacionalnih zajednica u svim oblastima u skladu sa zakonskom regulativom koja postoji u Crnoj Gori“.

Zastupnica Crne Gore pred Evropskim sudom za ljudska prava Valentina Pavličić kazala je na II panelu „Mehanizmi za zaštitu od diskriminacije manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica: rezultati i nova rješenja“ da se standard jedne države, kao i sloboda te države, ocjenjuje na osnovu utvrđenih povreda po osnovu diskriminatorskog prava, te da se mehanizmi za zaštitu od diskriminacije moraju koristiti u većoj mjeri.

Ona je naglasila i da su presude Evropskog suda za ljudska prava obavezujuće i kao takve moraju biti jasno prihvaćene od strane državnih organa kako bi se spriječilo povećanje broja predstavki pred Evropskim sudom za ljudska prava u odnosu na Crnu Goru.

„Kad je riječ o prevenciji, veoma je važno da učimo iz iskustava drugih država, kako nam se ne bi dešavale iste greške i povrede koje su te države pravile. Od toga u velikoj mjeri zavisi evropski put kako naše zemlje, tako i ostalih država,“ poručila je Pavličić.

Mali broj predmeta pred našim sudovima po osnovu diskriminacije

Predsjednica Osnovnog suda u Podgorici Željka Jovović kazala je da je crnogorsko zakonodavstvo usklađeno sa svim releventanim konvencijama i preporukama, te da Crna Gora ima dobar zakonodavni okvir za zaštitu pripadnika manjinskih naroda.

"Imamo mali broj predmeta po osnovu diskriminacije pred našim sudovima, ali moram da se ogradim jer mi te informacije crpimo iz sistema koji je star gotovo dvije decenije i koji ne pruža statistiku koja je najpouzdanija,“ kazala je Pavličić.

Jovović je najavila da će se sa novim pravosudnim informacionim sistemom poboljšati evidencija slučajeva, te da će tada imati jasniju sliku o realnom broju pritužbi i svim važnim karakteristikama slučajeva.

Ona je kazala da bi institut besplatne pravne pomoći trebalo da koriste i pripadnici romske i egipćanske populacije, te da će na taj način bolje zaštititi svoja prava.

Online konferencija je održana u okviru projekta „Osnažimo sistem za društvo jednakih prava“ koji Centar za demokratiju i ljudska prava - CEDEM realizuje uz podršku Ministarstva za ljudska i manjinska prava.

Komentari 18

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo