Žabljak
Vedro
12.7 °C
Pljevlja
Vedro
16.0 °C
Herceg Novi
Vedro
20.7 °C
Nikšić
Vedro
17.6 °C
Cetinje
Pretežno vedro
26.9 °C
Bar
Vedro
19.7 °C
Podgorica
Vedro
22.5 °C
Ulcinj
Vedro
20.0 °C
Kolašin
Pretežno vedro
12.2 °C

Zanimljivosti

[ B92; Objavila: J.B.Č. ]

KRALJEVINA TONGA 14. 12. 2017. 10:48   >>  10:16 0

KRALJEVINA TONGA

Najmlađe ostrvo nastalo je preko noći

Vulkan u Pacifičkoj kraljevini Tonga eruptirao je krajem decembra 2014. šaljući paru, pepeo i rastopljene stijene visoko u vazduh.

Zbog pepela u vazduhu letovi su bili preusmjereni. Kada se pepeo konačno spustio u januaru 2015., novo ostrvo visoko oko 120 metara izronilo je između dva stara.

Novoizgrađeno ostrvo, neslužbeno poznato kao Hunga Tonga-Hunga Ha'apai prema imenima susednih ostrva, trebalo je da postoji svega nekoliko mjeseci. Nova istraživanja kažu da će potrajati i do 30 godina, piše NASA.

Hunga Tonga-Hunga Ha'apai je prvo ostrvo ovog tipa koji je nastao u savremenoj satelitskoj eri, što daje naučnicima nevjerovatnu sliku iz svemira njegovog ranog života i evolucije.

Nova studija pruža uvid u dugovječnost i eroziju koja oblikuje nova ostrva. Razumijevanje tih procesa moglo bi takođe da pruži uvid u slične procese u drugim djelovima Sunčevog sistema, uključujući Mars.

"Vulkanska ostrva su neka od najjednostavnijih oblika zemljišta", izjavio je autor istraživanja Džim Gervin, naučnik NASA-e.

"Naš interes je da izračunamo koliko se krajolik menja s vremenom, posebno volumen, koji se samo nekoliko puta mjerio na drugim takvim ostrvima. To je prvi korak za razumijevanje stope i procesa erozije i dešifriranje zašto je ostrvo preživjelo duže nego što je većina ljudi očekivala."

Ovo je treće vulkansko ostrvo, popularno nazvano surtsejan, u posljednjih 150 godina koji je nastao i traje više od nekoliko mjeseci. Surtsejan je ostrvo koje je počelo da se formira tokom slične podmorske erupcije nedaleko od obale Islanda 1963.

Od nastanka praćen je mjesečnim, satelitskim posmatranjima visoke rezolucije, i to optičkim senzorima i radarom koji vide kroz oblake. Upozoreni na vulkansku erupciju pomoću NASA-inog Repid Respouns programa, Gervin i njegove kolege usmjerili su satelite na posmatranje ostrva čim se završila erupcija.

Koristeći ovu sliku, istraživački tim je napravio trodimenzionalne karte topografije ostrva i proučavao mijenjanje obala i volumena iznad nivoa mora.

Tim je izračunao dva moguća scenarija koja utiču na životni vijek ostrva.

Prvi je slučaj ubrzane erozije abrazijom talasa, koja bi destabilizovala konus u šest do sedam godina, ostavljajući samo kopneni most između dva susjedna i starija ostrva. Drugi scenario pretpostavlja sporije stope erozije, koje ostavljaju konus netaknutim oko 25-30 godina.

Najdramatičnije promjene na ostrvu dogodile su se u prvih šest mjeseci.

U početku, novo ostrvo je bilo relativno ovalno i spojeno sa susjednim ostrvom na zapadu. Međutim, do aprila analiza satelitskih slika otkrila je da se njegov oblik dramatično promijenio.

"Te hridi vulkanskog pepela prilično su nestabilne", izjavio je stručnjak za daljinsko istraživanje koautor istraživanja Den Slejbek opisujući stijene na južnoj strani ostrva.

U maju, jugoistočnu stranu unutrašnjeg kratera isprali su talasi, otvarajući jezero prema okeanu. U tom trenutku Gervin i Slejbek pomislili su da je ovo kraj ostrva. Ali do juna, satelitski snimci pokazali su da je formiran pjeskoviti sprud, zatvarajući krater.

Dok je ostrvo nastavilo da se razvija, do kraja 2016. bilo je stabilnije. Ostrvo takođe može da pomogne istraživačima da shvate vulkanske funkcije na Marsu koje izgledaju slično.

"Sve što saznamo o onome što vidimo na Marsu temelji se na interpretaciji fenomena Zemlje", rekao je Gervin.

"Mislimo da su se na Marsu dogodile erupcije u vrijeme kada su postojala područja trajne površinske vode. Možemo iskoristiti ovo novo ostrvo, njegovu evoluciju kao način testiranja da li bilo koji od ostrva na Marsu nudi dokaze okeanske sredine".

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo