Žabljak
Pretežno oblačno
-9.0 °C
Pljevlja
Oblačno
-3.3 °C
Herceg Novi
Vedro
4.9 °C
Nikšić
Vedro
0.8 °C
Cetinje
Umjereno oblačno
7.9 °C
Bar
Vedro
7.8 °C
Podgorica
Vedro
5.8 °C
Ulcinj
Pretežno vedro
5.1 °C
Kolašin
Pretežno oblačno
-3.9 °C

Kalendar

13. 03. 2018. 00:00   >>  23:58 0

13. mart

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1572. u Starigradu na ostrvu Hvar umro je Petar Hektorović, autor spjeva «Ribanje i ribarsko prigovaranje», izuzetno vrijednog književno-istorijskog dokumenta, u kojem je pored autobiografskih, zabilježio i dragocjene etnografske podatke, kao i neke narodne lirske i epske pjesme. Hektorović je preveo i spjev «Remedia amoris» rimskog pjesnika Ovidija.

1781 - Engleski astronom njemačkog porijekla Vilijam Heršel otkrio je sedmu planetu Sunčevog sistema, koja je kasnije nazvana Uran.

1852 - Održana je u Crnoj Gori skupština na kojoj je izglasana peticija ruskom caru Nikolaju I, kojom je zahtijevano da duhovna vlast bude odvojena od svjetovne, tako da bi jednu vršio vladika, koga bi birao narod, a drugu Danilo Petrović i njegovi potomci u prvoj liniji prvorođenja s titulom knjaza.

1903 - Umro je Matija Ban, pjesnik i dramski pisac, porijeklom iz okoline Dubrovnika. Kao diplomata u vrijeme kneza Aleksandra Karađorđevića posjećivao je Njegoša i pisao o književnim i političkim razgovorima s njim.

1946 - Pripadnici jugoslovenske službe Državne bezbjednosti uhapsili su generala i komandanta kraljevske vojske u Drugom svjetskom ratu Dragoljuba Dražu Mihailovića. Na suđenju pred Vojnim sudom u Beogradu Mihailović je osuđen na smrt zbog izdaje. Strijeljan je 17. jula iste godine.

1975 - Umro je Ivo Andrić, jedan od najvećih južnoslovenskih pisaca 20. vijeka, čije je djelo donijelo ugled i međunarodno priznanje književnosti južnoslovenskih naroda. Prvi je i do sada jedini književnik na južnoslovenskim prostorima dobitnik Nobelove nagrade za književnost (1961). Poznata Andrićeva djela: «Ex ponto» , «Na Drini ćuprija», «Travnička hronika « , «Gospođica», «Prokleta avlija».

1990 - Sovjetski parlament izglasao je uvođenje višepartijskog sistema, nakon 72-godišnjeg monopola Komunističke partije na vlast.

 

2012 - U Podgorici je, u 91. godini, umro jedan od najznačajnijih crnogorskih istoričara, akademik  Branko Pavićević, prvi predsjednik Crnogorske akademije nauka i umjetnosti, utemeljitelj i redovni član Dukljanske akademije nauka i umjetnosti. Rođen je u Nikšiću, gdje je završio osnovnu i srednju školu, a Pravni fakultet i studije na Institutu društvenih nauka u Beogradu. Nakon studija izabran je za asistenta Istorijskog instituta SANU, gdje je od 1951. proučavao crnogorsku pravnu istoriju. Doktorsku disertaciju „Stvaranje crnogorske države“, odbranio je 1954. Od sredine 1955. bio je na specijalizaciji na Rimskom univerzitetu, a istovremeno je  započeo i istraživanja u rimskom, vatikanskom, mletačkom i bečkom arhivu. Na Katedri za istoriju Zapadnih i Južnih Slovena Istorijskog fakulteta u Moskvi boravio je, s prekidima, četiri godine, istražujući arhivsku građu o Crnoj Gori od XVIII do XX vijeka. Na temelju te građe objavio je tri monografije: „Crna Gora u ratu 1862.“, „Knjaz Danilo Petrović Njegoš“ i „ Petar I Petrović Njegoš“. Pripremio je samostalno ili s drugim istoričarima jedanaest tomova istorijskih izvora o crnogorskoj istoriji, a u periodičnim publikacijama objavio nekoliko stotina rasprava, ogleda i članaka. Pored naučnog i prosvjetno-obrazovnog, značajan je i društveno-politički angažman akademika Pavićevića. Bio je član Predsjedništva CK KP Crne Gore, član CK KPJ i poslanik u Skupštini SFRJ.  U julu 1941. učestovao je u pripremanju ustanka u rodnim Pješivcima, a potom u antifašističkoj oslobodilačkoj borbi do kraja rata. Svojim djelom i javnim angažmanom, akademik Branko Pavićević čitavog se života zalagao za Crnu Goru i njenu afirmaciju.

2013 - Odlukom 115 kardinala, u Vatikanu je za poglavara Rimokatoličke crkve izabran Argentinac Horhe Mario Bergoljo, prvi latinoamerički papa; prvi papa posljednjih 1200 godina koji nije iz Evrope i prvi papa jezuit. Poznat po skromnosti i zalaganju za socijalnu pravdu, uzeo je ime svetog Franja Asiškog, reformatora iz 13. vijeka koji je živio u siromaštvu. Papa Franjo, 226. pontif u dvomilenijumskoj istoriji crkve, rođen je 1936. u sedmočlanoj porodici italijanskog željezničkog radnika u Argentini. Prije nego što se posvetio vjerskoj službi, studirao je književnost i psihologiju. Papa Jovan Pavle II imenovao ga je za kardinala 21. februara 2001. Uprkos kardinalskoj funkciji, živio je u malom stanu u Buenos Ajresu i vozio se gradskim prevozom. Iako konzervativac smatra se reformatorom i umjerenjakom poznatim po snažnim pregovaračkim sposobnostima, a po ocjeni biografa i spremnosti da dovede u pitanje interese moćnika. Papa Franjo je preuzeo dužnosti od 85-godišnjeg Benedikta XVI, koji se u februaru povukao uz objašnjenje da papinske obaveze prevazilaze njegove fizičke mogućnosti, mada se vjeruje da su njegovoj abdikaciji, prvoj nakon šest vjekova, u prvom redu doprinijele vatikanske afere, sporovi s muslimanima i Jevrejima, seksualni skandali zlostavljanja djece u pojedinim crkvama, sukobi među visokim zvaničnicima u Vatikanu i širenje sekularizma. Zanimljivo je da je papu Franja 27. juna 1992. u biskupski red, u katedrali u Buenos Ajresu, zaredio nadbiskup Emilio Ognjenović, porijeklom iz Pive. Smatra se da je rođen na Cetinju 25. januara 1923. i da mu je ime prije odlaska u Argentinu bilo Milan. Emilio (Milan) Ognjenović umro je 29. januara 2011.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1881 - U atentatu u Petrogradu ubijen je ruski car Aleksandar II.

1961 - Štampan je prvi broj «Nikšićkih novina». List je izlazio ponedjeljkom. Glavni i odgovorni urednik bio je Ilija Popović. Poslije 65 brojeva «Nikšićke novine « su prestale da izlaze, a list je ponovo pokrenut 31. decembra 1969.

2004 - Nastupom u Pučinijevoj "Toski" u Metropoliten operi u Njujorku (pred četiri hiljade posjetilaca), 68-godišnji italijanski pjevač  Lučano Pavaroti oprostio se od operske scene. Proslavljeni tenor je u "Toski" nastupio u ulozi Marija Kavaradosija, pod dirigentskom palicom umjetničkog direktora Metropoliten opere Džejmsa Levajna.

2010 - U Institutu za kardiovaskularne bolesti u Sremskoj Kamenici prvi put je transplantiran humani srčani zalistak 35-godišnjoj pacijentkinji iz Novog Sada.

2012 - Na stadionu sportsko-rekreativnog centra na Topolici u Baru, odigrana je prva zvanična utakmica ženske fudbalske reprezentacije Crne Gore s reprezentacijom Bosne i Hercegovine. Znatno iskusnija, reprezentacija Bosne i Hercegovine pobijedila je crnogorsku reprezentaciju 3:2.

 

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo