Žabljak
Oblačno
-2.5 °C
Pljevlja
Oblačno
6.6 °C
Herceg Novi
Pretežno oblačno
13.4 °C
Nikšić
Malo oblačno
4.0 °C
Cetinje
Oblačno
11.8 °C
Bar
Pretežno oblačno
14.0 °C
Podgorica
Pretežno oblačno
12.3 °C
Ulcinj
Oblačno
12.0 °C
Kolašin
Pretežno oblačno
1.8 °C

Kalendar

01. 11. 2020. 00:00   >>  23:56 0

1. novembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1500. rođen je italijanski vajar i zlatar Benvenuto Čelini, najpoznatiji majstor svoga vremena za sitne zlatarske predmete za kraljevske i plemićke kuće. Radio je i skulpture i reljefe velikog formata, kao što su  "Persej", "Kozimo Mediči", "Nimfa iz Fontenbloa", a njegova autobiografija "Moj život", objavljena 1562. značajan je dokument za kulturnu istoriju renesanse. To djelo prvi je na srpskohrvatski jezik preveo pjesnik Tin Ujević.

 

1509 - Javnosti su prvi put predstavljene slike na plafonu Sikstinske kapele koje je naslikao Mikelanđelo.

1814 - Počeo je međunarodni kongres u Beču, do tada najmasovniji i najduži skup državnika i diplomata na kome su politički prekrajane karte evropskih država nakon pobjede velikih sila – saveznica nad bonapartističkom carevinom. Crna Gora na Bečkom kongresu nije ni pomenuta kao učesnik u ratu na strani pobjedničkih sila, a posredno je bilo riješeno da se Boka ustupi Austriji na upravljanje. Godinu prije održavanja Bečkog kongresa, skupština Crnogoraca i Bokelja proglasila je u Dobroti povratak Boke Kotorske matici Crnoj Gori.

1892 - Rođen je ruski velemajstor Aleksandar Aljehin, jedan od najvećih u istoriji šaha. Bio je svjetski prvak od 1927. kada je pobijedio Kubanca Kapablanku, do 1935. kada je izgubio od Holanđanina Evea. Titulu svjetskog prvaka ponovo je stekao pobijedivši Evea u revanšu 1937. i zadržao je do smrti 1946.

1906 - Na Cetinju je počelo suđenje crnogorskim studentima koji su se školovali u Beogradu i koji su u dva navrata prilikom donošenja Ustava, i tokom rada prve zakonodavne skupštine izdali proglas u srpskoj i južnoslovenskoj štampi – poznat pod imenom "Riječ crnogorske univerzitetske omladine". U proglasu su oštro napadnuti vlada, knjaz Nikola i cijela državna uprava, koja, kako su tvrdili studenti,"nije sposobna da unaprijedi Crnu Goru i stvori snošljiv život narodu u svojoj domovini". Način na koji je proces protiv studenata vođen, u narodu je izazvao kontra efekat, tako da su po knjaževoj naredbi, studenti oslobođeni. Takvo okončanje procesa nanijelo je veliku moralnu i političku štetu vladi Lazara Mijuškovića.

 

1944 - U Beogradu su predsjednik Nacionalnog komiteta oslobođenja Jugoslavije Josip Broz Tito i predsjednik izbjegličke vlade Kraljevine Jugoslavije Ivan Šubašić potpisali sporazum o obrazovanju jedinstvene jugoslovenske vlade koja je trebalo da pripremi izbore za Ustavotvornu skupštinu.

1956 - Na prijedlog Jugoslavije, Generalna skupština UN usvojila je rezoluciju kojom je zatraženo da Velika Britanija, Francuska i Izrael odmah obustave oružane akcije, povuku se sa teritorije Egipta i omoguće ponovno otvaranje Sueckog kanala.

1972 - Umro je američki pisac Ezra Paund, čija je poetika eksperimentalne lirike izvršila veoma značajan uticaj na moderno pjesništvo 20. vijeka. Zbog učešća u fašističkoj propagandi u Italiji u Drugom svjetskom ratu, optužen je u Sjedinjenim Američkim Državama za veleizdaju 1945. Da bi se izbjegla smrtna kazna, proglašen je ludim i proveo je 13 godina u ludnici. Poznata djela: "Cantos", "Duh romantike", "Kritički eseji".

1995 - U američkoj vojnoj bazi u Dejtonu (Ohajo) počeli su mirovni pregovori o Bosni i Hercegovini. Poslije tri sedmice mirovni sporazum, kojim je okončan rat u toj bivšoj jugoslovenskoj republici, parafirali su predsjednici Srbije i Hrvatske Slobodan Milošević i Franjo Tuđman i lider bosanskih Muslimana Alija Izetbegović.

2000 - SR Jugoslavija primljena je u Ujedinjene nacije. Jugoslovenske vlasti odbile su nakon raspada SFRJ i formiranja nove države SRJ (1992) da podnesu zahtjev za prijem u svjetsku organizaciju kao novonastala država, insistirajući na kontinuitetu s bivšom državom.

2000 - Skupština Crne Gore usvojila je zakon o Centralnoj banci, a njemačka marka, koja je od 2. novembra 1999. bila paralelna valuta, postala je jedino sredstvo plaćanja u Crnoj Gori.

2007 - Na sjednici Vlade Crne Gore usvojen je nacrt Zakona o kinematografiji, kojim je predviđeno uvođenje takse za sve subjekte koji stiču prihod od kinematografskih djela.

2008 - Nakon praizvedbe u atrijumu Vladinog doma na Cetinju 14. jula, u Crnogorskom narodnom pozorištu premijerno je izvedena prva crnogorska opera "Balkanska carica", pod dirigentskom palicom Alekseja Šatskog, u režiji Radmile Vojvodić.

2008 - Na Generalnoj skupštini Evropske teatarske konvencije u Istanbulu, Crnogorsko narodno pozorište primljeno je u punopravno članstvo Konvencije, jedne od vodećih svjetskih mreža u oblasti teatra.

2009 - U Milanu je, u 78. godini, umrla ugledna italijanska pjesnikinja Alda Merini. Poznato Merinino djelo je knjiga "Sveta zemlja", za koju je 1993. dobila nagradu "Libreks Montale", prestižno italijansko priznanje za savremeno pjesništvo.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1755 - U zemljotresu u Lisabonu, koji je razorio dvije trećine grada, poginulo je oko 60.000 ljudi.

1886 - U Beogradu je osnovana Kraljevska srpska akademija (kasnije Srpska akademija nauka i umetnosti). Prvi predsjednik bio je Josif Pančić.

1892 - Na Cetinju je počeo da izlazi list za crkvu, školu i poduku pod nazivom "Prosvjeta". Urednik lista bio je lični sekretar knjaza Nikole Jovan Sundečić.

1894 - Umro je ruski car Aleksandar III, a na prijesto je stupio Nikola II Romanov.

1902 - Crna Gora je prvi put prikazana na filmskom platnu. Bio je to film "U crnijem brdima, na knjaževom dvoru crnogorskom". Film nije sačuvan, niti je utvrđeno ko ga je snimio.

1928 - U Turskoj je arapsko pismo zamijenjeno latinicom, kao dio reformi osnivača moderne turske države Mustafe Kemala Ataturka.

1945 - Velika Britanija saopštila je da je lider nacističke Njemačke Adolf Hitler najvjerovatnije izvršio samoubistvo u svom bunkeru u Berlinu.

1946 - Generalna skupština UN osnovala je UNICEF (Međunarodni fond UN za pomoć djeci).

1954 - U Alžiru je počeo ustanak protiv francuske kolonijalne vlasti, koji je završen 1962. sticanjem nezavisnosti.

1960 - Štampan je prvi broj "Pljevaljskih novina", lokalnog lista pljevaljske opštine. Glavni i odgovorni urednik "Pljevaljskih novina" bio je Marko Banović.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo