Žabljak
Vedro
15.6 °C
Pljevlja
Vedro
4.2 °C
Herceg Novi
Vedro
21.5 °C
Nikšić
Vedro
13.2 °C
Cetinje
Vedro
12.8 °C
Bar
Vedro
22.8 °C
Podgorica
Vedro
20.4 °C
Ulcinj
Vedro
20.8 °C
Kolašin
Vedro
6.4 °C

Kalendar

23. 09. 2019. 00:00   >>  23:51 0

23. septembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 63. godine prije nove ere rođen je Cezar Oktavijan Avgust, usvojeni sin Julija Cezara, prvi rimski car. Nakon što je pobijedio vojsku Marka Aurelija i Kleopatre kod Akcija 31. godine prije nove ere, preuzeo je svu vlast i zaveo novi oblik vladavine – principat, i ustanovio Pax Romana – mir u cijelom rimskom carstvu. Njegova vladavina smatra se najsjajnijim periodom rimske istorije i naziva Avgustov, ili Zlatni vijek.

1768 - Turska vojska krenula je u napad na Crnu Goru iz nekoliko pravaca: od Nikšića ka Čevu, Spuža i Podgorice ka Cetinju, od Plava ka Cetinju i preko Sutormana ka Crmnici. Cilj napada bio je tadašnji gospodar Crne Gore Šćepan Mali kojeg su Turci željeli da uklone.

1840 -  Po nalogu Petra II Petrovića Njegoša na Mljetičku u Drobnjaku ubijen je turski muselim Smail-aga Čengić. Turskog haračliju i njegovu pratnju (80 turskih vojnika) pogubio je odred crnogorskih boraca predvođenih Novicom Cerovićem i Mirkom Aleksićem. To pogubljenje bilo je odmazda zbog pogibije Njegoševih bliskih rođaka, četiri godine ranije, u jednom sukobu crnogorske i turske vojske pod komandom Smail-age na Grahovu. O Smail-aginoj pogibiji hrvatski pjesnik Ivan Mažuranić ispjevao je herojski ep »Smrt Smail-age Čengića«.

1866 - Na Cetinju je potpisan ugovor o savezu Crne Gore i Srbije. U ime srpskog kneza Mihaila Obrenovića ugovor je potpisao Miloje Lešnjanin, a u ime knjaza Nikole vojvoda i senator Petar Vukotić. Ugovor nije pretpostavljao vojni savez, već mu je cilj bio da koordinira odnose Srbije i Crne Gore u zajedničkom istupanju protiv spoljnjih neprijatelja. Vojvoda Mirko, otac kralja Nikole, nije bio zadovoljan takvim ugovorom i savezom, a pogotovu ne izjavom knjaza Nikole koji je, u slučaju uspješnog rata s Turskom, izrazio namjeru da Crnu Goru prisajedini Srbiji, prizna kneza Mihaila za vladara, a sam zadrži titulu knjaza, uz, kako je naveo, "materijalno i moralno sjajno položenije".

1870 -  Umro je francuski pisac Prosper Merime. Kao veliki erudit, poznavalac istorije, arheologije i arhitekture, postao je 1834. inspektor u Upravi istorijskih spomenika, a 1844.  član Francuske akademije. Njegova novela »Karmen« inspirisala je francuskog kompozitora Žorža Bizea da napiše istoimenu operu. Poznata Merimeova djela: »Gusle«, »Hronika vremena Šarla IX«, »Tamango«, »Etrurska vaza«

1889 - U Beču je potpisan ugovor o zajmu između vlade Knjaževine Crne Gore i ruske državne banke. Tim ugovorom ruska banka je odobrila Crnoj Gori milion rubalja, pod uslovom da ta suma bude iskorišćena za cjelokupno vraćanje dugova crnogorske vlade carsko-kraljevskoj banci austrijskih zemalja i carigradskoj banci. Rok otplate zajma ugovoren je na 20 godina.

1939 - Umro je austrijski psihijatar Sigmund Frojd, osnivač psihoanalize, posebno zaslužan za istraživanja podsvijesti i njene povezanosti sa seksualnim nagonom. Poznata djela »Tumačenje snova«, »O psihoanalizi«, »Psihopatologija svakodnevnog života«.

1963 - Počela su arheološka istraživanja na lokalitetu turske tvrđave Depedogen (Depedeken) iznad ušća Ribnice u Moraču, građevine poznate pod nazivom Nemanjin grad u Podgorici. Istraživanja su pokazala da se radi o turskoj tvrđavi iz 1474, izgrađenoj mnogo godina nakon vlasti Nemanjića na ovim prostorima i bez naznaka da je u ranijem periodu na tom mjestu bilo tragova ili temelja nekog drugog objekta, građenog u vrijeme Nemanjića.

1973 - Umro je čileanski pisac i diplomata, nobelovac Pablo Neruda, jedan od najvećih pjesnika Latinske Amerike i španskog jezika. Neruda je umro dvanaest dana nakon vojnog puča u Čileu, a njegova se sahrana pretvorila u manifestaciju čileanskih antifašista protiv Pinočeove diktature. Čileansko pravosuđe prihvatilo je početkom maja 2011. otvaranje istrage o okolnostima smrti slavnog pisca, nakon svjedočenja njegovog sekretara i vozača Manuela Araje, kojim se dovodi u sumnju  zvanična verzija da je umro od raka na klinici Santa Marija u Isla Negri. Napisao je preko deset knjiga poezije. Poznata djela: "Suton", "Dvadeset ljubavnih i jedna očajna pjesma", "Španija u srcu". Nobelovu nagradu za književnost  dobio je 1971. Prije dobijanja Nobelove nagrade bio je imenovan za predsjednika Čilea, ali se odrekao u korist svog prijatelja Salvadora Aljendea. Literarni  pseudonim Neruda, koji je kasnije prihvatio kao lično ime, preuzeo je od imena češkog pisca Jana Nerude.  

1987 - U Beogradu je održana VIII sjednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije, na kojoj je došlo do prekretnice u ideologiji i politici srpskih komunista. U sukobu dvije frakcije pobijedila je tvrda struja tadašnjeg predsjednika CKSK Srbije Slobodana Miloševića nad umjerenom politikom predsjednika Predsjedništva Srbije Ivana Stambolića.  Milošević je potom izvršio čistke u partiji i medijima i obezbijedio osnov za svoju nacionalističku politiku.

2007 - U Mjanmaru, zemlji na jugoistoku Azije, nekad poznatoj po imenu Burma, održane su demonstracije protiv vojne hunte u kojima je učestvovalo oko pet hiljada sveštenika i časnih sestara uz podršku više hiljada posmatrača.

2008 - Ministri kulture Crne Gore i Hrvatske Branislav Mićunović i Božo Biškupić potpisali su na Cetinju sporazum o saradnji dvije zemlje u oblasti kulture. Tom prilikom razgovarano je i o vraćanju kulturnog blaga koje je devedesetih odneseno iz Dubrovnika. Ministar Biškupić je izjavio da pitanje s Crnom Gorom nije toliko krupno kao što je slučaj sa Srbijom, dok je ministar Mićunović rekao da Crna Gora „čini sve da se ti predmeti pronađu i vrate tamo gdje im je mjesto“.

2008 - U Beogradu je, u 48. godini, umrla poznata glumica Sonja Savić, koja se osamdesetih godina prošlog vijeka proslavila ulogama u nekim od kultnih filmova Jugoslovenske kinematografije, kao što su "Život je lijep", "Davitelj protiv davitelja", "Nešto između", "Mi nismo anđeli".

2009 - Na zasjedanju Generalne skupštine UN, američki predsjednik Barak Obama najavio je novu eru međunarodnih odnosa. "Došli smo do ključnog momenta, kazao je Obama, i SAD su spremne da otvore novo poglavlje međunarodne saradnje – ono, kako je rekao, u kojem se priznaju prava i odgovornosti svih nacija". Bilo je to prvo Obamino obraćanje u Generalnoj skupštini UN.

2011 - Vodeći svjetski naučnici ocijenili su da bi otkriće u CERN-u, evropskom centru za nuklearna istraživanja kod Ženeve, da se neke subatomske čestice kreću brže od svjetlosti, ukoliko bude potvrđeno, moglo dovesti do toga da se značajno preispitaju postojeće teorije o stvaranju kosmosa. Ukoliko budu potvrđeni, ti rezultati bi teoretski mogli da znače i mogućnost takozvanog „putovanja kroz vrijeme“. Evropska organizacija za nuklearna istraživanja (CERN) prethodno je saopštila da su trogodišnja mjerenja pokazala da neutrini razdaljinu od 730 kilometara, između italijanskog grada Grand Saso i Ženeve, u prosjeku pređu za oko 60 nanosekundi brže od svjetlosti – što je sitna razlika koja bi ipak mogla da opovrgne ključni dio Ajnštajnove „specijalne teorije relativiteta“ iz 1905. po kojoj se ništa u univerzumu ne kreće brže od svjetlosti i koja praktično predstavlja temelj moderne fizike.

2011 - Generalni sekretar Ujedinjenih nacija Ban Ki Mun predao je Savjetu bezbjednosti zvaničan zahtjev palestinskog predsjednika Mahmuda Abasa za punopravno članstvo Palestine u Ujedinjenim nacijama. Na takav Abasov zahtjev reagovao je izraelski premijer Benjamin Netanjahu, rekavši da rezolucije UN ne mogu donijeti mir.

2012 - U Podgorici je, u 79. godini, umro profesor ruskog jezika, doktor Jevrem Bjelica. Bjelica je rođen u Donjim Crkvicama u nikšićkoj Opštini, a Filozofski fakultet završio je u Skoplju, gdje je odbranio i doktorski rad „Tradicija i novatorstvo u poeziji Roberta Roždestvenskog, Evgenija Jevtušenka i Andreja Voznesenskog“. Ruski jezik i književnost specijalizirao je u Moskvi i objavio više od 250 stručnih i naučnih radova, od čega 225 o ruskim, i više od trideset o savremenim crnogorskim piscima.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

 

1719 - Lihtenštajn je postao nezavisna kneževina u okviru Svetog rimskog carstva.

1819 -  Rođen je francuski fizičar Arman Fizo, koji je 1849. prvi izračunao brzinu svjetlosti bez primjene astronomskih proračuna.

1846 - Njemački astronom Johan Gotfrid Gale otkrio je planetu Neptun.

1893 - U Beogradu je stavljena u pogon prva javna električna centrala u Srbiji.

1991 - Jermenija je proglasila nezavisnost od Sovjetskog Saveza.

2001 - Sjedinjene Američke Države ukinule su sankcije Indiji i Pakistanu, uvedene 1998. kada su te dvije zemlje izvršile nuklearne probe.

2007 - Uoči odlaska u Njujork na zasjedanje Generalne skupštine Ujedinjenih nacija, iranski predsjednik Mahmud Ahmadinedžad izjavio je za američku TV mrežu CBS da Iranu nije potrebno nuklearno naoružanje i da ta zemlja ne želi rat sa Sjedinjenim Američkim Državama.

2010 - Američki predsjednik Barak Obama, govoreći u Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija, pozvao je Izrael i Arape da podrže mirovne pregovore, tri neđelje nakon što su izraelski i palestinski zvaničnici te pregovore obnovili.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo