Kalendar

Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

14. 09. 2017. 00:00   >>  23:25 0

14. septembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1321. umro je Dante Aligijeri, najveći italijanski pjesnik, koji je u svom djelu sintetizovao srednjovjekovnu kulturu i nagovijestio novi duh koji će se afirmisati u renesansi. Porijeklom iz Firence, umro je u Raveni kao izgnanik. Bio je prozni pisac, književni teoretičar, filozof i političar, zbog čega je 1302. osuđen na doživotno izgnanstvo iz Firence. Pomilovan je 1316, ali nije htio da se vrati. Na njegovom grobu u Raveni napisano je: Hic claudor Dantes patriis extornis ab oris (Ovdje počivam ja, Dante, prognan iz svog zavičaja). Njegova »Božanstvena komedija« smatra se jednim od najznačajnijih djela u svjetskoj književnosti. Pisao ju je od 1307. do pred smrt. U knjizi »O herojima« Tomas Karlajl napisao je: «Njegova knjiga, kao doista većina dobrih knjiga, bila je pisana, u mnogom smislu, krvlju njegovog srca. Ta knjiga – to je cijela njegova istorija. On je umro, pošto ju je svršio; još ne vrlo star, u dobu od pedeset i šest godina;... "

1852 - Rođen je srpski pisac Simo Matavulj, jedan od najistaknutijih predstavnika srpskog realizma. Poznata djela: «Bakonja fra Brne«, «Uskok«, «Iz primorskog života«.

1852 - Umro je engleski feldmaršal, vojvoda Artur Velzli Velington, koji se proslavio pobjedom nad Napoleonom 1815. kod Vaterloa.

1881 - U Lipi Cuckoj rođen je  Krsto Todorov (Zrnov) Popović, proslavljeni crnogorski junak u balkanskim i u Prvom svjetskom ratu, posebno u Mojkovačkoj bici. Završio je podoficirsku i oficirsku školu, a nakon toga vojno obrazovanje sticao je u Francuskoj. Austrougarsku okupaciju proveo je u koncentracionom logoru u Mađarskoj. Bio je jedan od vođa u Božićnoj pobuni 1918. nakon čega je emigrirao u Gaetu. Godine 1920. ponovo se uključio u organizovanje pobune u Crnoj Gori, a nakon smrti kralja Nikole i raspuštanja crnogorskih trupa u Italiji emigrirao je u Argentinu. Poslije Drugog svjetskog rata, zbog ideoloških neslaganja s komunistima, otišao je u komite. Poginuo je u oružanom sukobu s oficirima UDBE 13. marta 1947.

1903 - Završena je gradnja ruskog poslanstva na Cetinju. Nakon odluke ruskog imperatorskog praviteljstva o otvaranju poslanstva u Crnoj Gori, knjaz Nikola je ruskom poslaniku Gubastovu ponudio da sam odabere lokaciju i odredi površinu zemljišta na kome će poslanstvo biti građeno. Izgradnja je počela 1900. prema projektu italijanskog arhitekte Koradinija. Poslanstvo je funkcionisalo sve do pada Crne Gore pod austrijsku vlast.

1908 - Rođen je Mihailo Mirkov Petrović, sin princa Mirka, unuk kralja Nikole. Mihaila Petrovića smatraju posljednjim crnogorskim kraljem. Tokom okupacije Crne Gore od Italije u Drugom svjetskom ratu  bila mu je ponuđena kruna, ali je on takvu krunu odbio.Sin Mihaila Petrovića je sadašnji princ Crne Gore Nikola. 

1912 - U Lozani u Švajcarskoj sklopljen je vojni savez između Crne Gore i balkanskih zemalja Srbije, Bugarske i Grčke, učesnica u borbi za oslobođenje od Turske. Ugovor je u ime Crne Gore potpisao Jovan Plamenac, a u ime Srbije pukovnik Petar Pešić. Prema tom sporazumu Crna Gora se obavezala da prva počne rat. Kralj Nikola i vlada Mitra Martinovića objavile su rat Turskoj deset dana prije ostalih saveznika, čime je faktički Prvi balkanski rat i počeo.

1927 - Isidora Dankan, slavna američka plesačica, koja se smatra začetnicom modernog baleta, umrla je u Nici kada se ešarpa koju je imala oko vrata zaplela u točkove automobila.

1937 - Umro je češki državnik i filozof Tomaš Garig Masarik, profesor Praškog univerziteta. Osnivač i ideolog liberalne Češke narodne stranke koja se borila za autonomiju Češke u okviru Austrougarske, Masarik je bio prvi predsjednik Češke od 1918. do 1935. godine.

1971 - U Baru je umro crnogorski slikar Veliša Leković. Naslikao je u pastelu veliki broj poznatih pejzaža i upečatljivih ljudskih figura.

1982 -  Dan nakon saobraćajne nesreće, umrla je princeza Grejs od Monaka, bivša američka filmska glumica Grejs Keli, dobitnica Oskara za ulogu u filmu "Provincijalka".

1996 - U Bosni su održani prvi opšti izbori poslije potpisivanja mirovnog sporazuma u Dejtonu u decembru 1995. Pobijedile su tri nacionalne stranke, Srba, Hrvata i Muslimana, čiji su lideri bili glavni vinovnici trogodišnjih ratnih sukoba.

2001  - Senat Sjedinjenih Američkih Država usvojio je rezoluciju kojom je predsjedniku Džordžu Bušu odobreno da "preduzme sve neophodne i odgovarajuće mjere" povodom terorističkih napada 11. septembra. Predsjednik Buš odobrio je mobilizaciju 50.000 rezervista.

2006 - Specijalni tužilac za suzbijanje organizovanog kriminala u Crnoj Gori Stojanka Radović podnijela je zahtjev za sprovođenje istrage protiv 13 osoba osumnjičenih za terorizam, koje je crnogorska policija uhapsila u akciji Orlov let u Tuzima 10. septembra.

2006 - U 77. godini umrla je slavna italijanska novinarka Orijana Falači. Poznata djela: „Pisma nerođenom djetetu”, „Razgovori sa istorijom”, “Bijes i ponos”.

2008 - U Podgorici je umro Slavko Kovačević televizijski i filmski stvaralac, dugogodišnji reditelj u Televiziji Crne Gore i član Udruženja filmskih stvaralaca Crne Gore.

2009 - Haški tribunal osudio je bivšu portparolku glavne tužiteljke Tribunala Karle del Ponte, Florens Artman, na novčanu kaznu od sedam hiljada eura, i proglasio je krivom za nepoštovanje tog suda. Artman je osuđena zato što je objavila dvije povjerljive odluke iz procesa protv bivšeg predsjednika Srbije i SRJ Slobodana Miloševića.

2011 - Vrhovni rabin Izraela Jona Mecger doputovao je u zvaničnu posjetu Crnoj Gori i u Podgorici razgovarao s crnogorskim premijerom Igorom Lukšićem i predsjednikom parlamenta Rankom Krivokapićem. Nakon razgovora Mecger je saopštio da je od Lukšića i Krivokapića dobio obećanja da će jevrejska organizacija u Crnoj Gori, koja broji 70 članova, dobiti status zajednice i uživati zaštitu države, a jevrejska vjera priznata kao zvanična. Mecger je boravak u Crnoj Gori završio posjetom Kotoru, gdje je obišao staro jevrejsko groblje u Škaljarima.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1939 - Helikopter "VS - 300" ruskog konstruktora Igora Ivanoviča Sikorskog, koji je emigrirao u Sjedinjene Američke Države, izveo je prvi uspješan let.

1959 - Sovjetska »Luna 2« postala je prvi vasionski brod koji se spustio na Mjesec.

1960 - Na sastanku predstavnika zemalja proizvođača nafte u Bagdadu osnovana je Organizacija zemalja izvoznica nafte –  OPEK.

2008 - U finalu Evropskog prvensta za mlade u vaterpolu, mlada vaterpolo reprezentacija Crne Gore, pobijedivši reprezentaciju Španije 9:7, postala je prvak Evrope.

2009 - U 57. godini umro je američki glumac Patrik Svejzi, koji se proslavio ulogama u filmovima "Prljavi ples" i "Duh".

2011 - U 89. godini umro je britanski umjetnik, slikar i dizajner Ričard Hamilton, jedan od utemeljivača pop-arta.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se