Kalendar

Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

13. 09. 2017. 00:00   >>  23:27 0

13. septembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1592. umro je francuski renesansni pisac i filozof Mišel Ejkem de Montenj, obnovitelj intelektualnog skepticizma i vjesnik slobodne misli u 17. i 18. vijeku. Rođen je 1553. u bogatoj patricijskoj porodici što mu je omogućilo dobro obrazovanje, upotpunjeno u atmosferi zamka u Montenju u kome je živio, koji je bio mjesto okupljanja ondašnje inteligencije i učenjaka. Bio je sudija i predsjednik opštine u Bordou, ali ga to očito nije ispunjavalo, jer je najviše vremena provodio čitajući knjige u svojoj biblioteci, gdje će se pred kraj života sasvim povući i posvetiti svojim razmišljanjima. Prvo izdanje popularnih »Eseja« (tri knjige) napisao je 1580, a dopunjeno 1588. U pripremi još jednog dopunjenog izdanja omela ga je smrt kada je imao samo 39 godina. »Nema prirodnije želje od želje za saznanjem«, pisao je, upravo ističući u svojim »Esejima« učenost i mudrost kao vrline, koje je i sam posjedovao i zbog čega se smatra »najgenijalnijim i najsavršenijim« čovjekom svoga doba. U tom dobu, kako je sam priznavao trebalo je hrabrosti za razmišljanje, jer su kao što je poznato sholastički duhovi gušili slobodoumlje. Svoja filozofska razmišljanja o životu i stvarima izražavao je jasnim i jednostavnim stilom, a sebe »ispitivao kako bi bio koristan drugima". Pored  »Eseja« poznat je i njegov  »Dnevnik putovanja«.

1819 - Rođena je njemačka pijanistkinja Klara Šuman, supruga Roberta Šumana,  koja je koncertnu karijeru počela u devetoj godini i postala jedan od najvećih klavirskih majstora 19.vijeka. Širom Evrope izvodila je i popularisala djela svoga muža, Šopena, Bramsa, Betovena, Mendelsona i dr. Kao izuzetna interpretatorka virtuoznosti je pretpostavljala doživljeno i produhovljeno tumačenje izvođenog djela.

1874 - Rođen je austrijski kompozitor Arnold Šenberg. Kao začetnik Bečke atonalne škole, pobornik ekspresionizma u muzici i tvorac novog načina komponovanja – dodekafonije, bitno je uticao na razvoj muzike 20.vijeka. Poznata Šenbergova djela: opera »Mojsije i Aron«, simfonijska poema »Peleas i Melisanda«, kantate »Gurelider« i »Preživjeli iz Varšave«.

1877 - Piva je poslije viševjekovne turske vlasti definitivno oslobođena. Predaji turskih postaja u Crkvičkom polju prethodio je dan ranije, njihov poraz na Goranskom. Pivljane je u tom boju, u kojem je zarobljeno 525 turskih vojnika i 17 oficira, predvodio Lazar Sočica.

1884 - Pedeset godina nakon otvaranja Njegoševe škole, stupio je na snagu  Zakon za osnovne škole u Knjaževini Crnoj Gori. Po tom zakonu opšta nastava u Knjaževini  bila je slobodna; blagodeti prosvjete nijesu se smjele uskratiti ni jednom njenom  državljaninu, a opšta nastava bila je obavezna za svakoga ko nije duševno bolestan ili sakat.

1908 - Sa Pristana (iz Bara) za Virpazar, tek izgrađenom prugom koja zvanično nije bila puštena u saobraćaj, krenula je prva probna lokomotiva. Redovan saobraćaj prugom počeo je 2. novembra iste godine, a 13. septembar je datum koji se obilježava kao Dan mašinovođa Crne Gore.

1911 - Crnu Goru posjetilo je 130 francuskih turista. Gosti su preko Kotora došli na Cetinje, a zatim preko Rijeke Crnojevića i Virpazara u Bar gdje ih je čekao brod. Pripreme za tu posjetu počele su u februaru iste godine, jer su turistički aranžmani unaprijed pripremani.

1977 - Umro je američki dirigent poljskog porijekla Leopold Stokovski.Vodio je Njujoršku filharmoniju i osnovao Američki simfonijski orkestar. Napisao je knjigu »Muzika za sve nas«, koja je prevedena na skoro sve svjetske jezike.

1981 -Na Cetinju je otvoren Kulturološki fakultet, visokoškolska ustanova sa Odsjekom  za konzervaciju i restauraciju. U prvu godinu studija upisano je 46 studenata.

2006 - Crnogorska Vlada osnovala je Upravu za civilno vazduhoplovstvo, čime je na teritoriji Crne Gore, umjesto dotadašnjeg Direktorata za civilno vazduhoplovstvo Srbije i Crne Gore, uspostavila sopstvenu nadležnost.

2007 - Guverneri centralnih banaka Bosne i Hercegovine, Crne Gore i Srbije potpisali su u Sarajevu sporazum o kliringu međunarodnih plaćanja. Kliring međunarodnih plaćanja omogućava da se plaćanja između poslovnih banaka u tri države, potpisnice sporazuma, obavljaju u istom danu.

2008 - U Zagrebu je, u 76. godini, umro Tomislav Ladan, istaknuti hrvatski književnik, prevodilac i polihistor. Do smrti je bio glavni upravnik Leksikografskog zavoda »Miroslav Krleža«. Objavio je više od deset knjiga eseja, rasprava, kritika, kao i roman »Bosanski grb«. Ladanova posljednja knjiga »Etimologikon: tumač raznovrsnih pojmova«, raskošan je enciklopedijski katalog i riznica znanja o riječima, običajima, predrasudama, mitovima i vjerovanjima.

2009 - Na temeljima crkve Ivana Crnojevića na Sokogradu, tromeđi Lješanske, Katunske i Riječke nahije, prvi put je nakon pet vjekova služena liturgija. Liturgiju je sa sveštenstvom služio mitropolit Crnogorske pravoslavne crkve Mihailo. Sokograd je izvjesno vrijeme bio privremena prijestonica Zete, odnosno Crne Gore, dok nije pred nadiranjem Turaka konačno preseljena sa Žabljaka i Oboda na Cetinje.

2012 - Vlada Crne Gore zauzela je stav da Crnogorcima iz Vrake u Albaniji, koji su se u Crnu Goru doselili 1991, na osnovu sporazuma tadašnje Jugoslavije i Albanije treba omogućiti dobijanje crnogorskog državljanstva.

2012 - Filmom »Arheo«, reditelja Jana Cvitkovića, u Kotoru je počeo prvi međunarodni Montenegro filmski festival »Mediterano« (MOFFEM). Na festivalu su prikazani filmovi iz Francuske, Italije, Slovenije i Crne Gore, kao i dokumentarci iz Srbije i Irske. Festivalske nagrade podijeljene su 16. septembra: nagrada »Živko Nikolić« za najbolji film pripala je italijanskom reditelju Andrei Segreu za ostvarenje »Šun Li i pjesnik«, u kojem  jednu od glavnih uloga tumači poznati južnoslovenski glumac Rade Šerbedžija, nagrada za najbolju fotografiju »Princeza Ksenija« dodijeljena je Juri Veranšeku, direktoru fotografije u filmu Nemanje Bečanovića »Posljednje poglavlje«, dok je specijalnu nagradu festivala »Meduza« dobio beogradski dokumentarista Igor Toholj. Direktor festivala bila je Maja Bogojević a umjetnički direktor poznati francuski filmski kritičar Ronal Bergan.

2012 - Književna nagrada Risto Ratković za 2012. pripala je Milu Stojiću, piscu iz Bosne i Hercegovine, za knjigu pjesama »Dunia«.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1955 - Sovjetski Savez i Zapadna Njemačka uspostavili su diplomatske odnose.

1999 - U Beogradu su umrli doajen srpskog novinarstava Predrag Milojević i istaknuti filmski reditelj  Vladimir Pogačić.

2005 - Narodna skupština Republike Srpske odbacila je plan o uspostavljanju jedinstvenih policijskih snaga u Bosni.

2007 -U izboru eksperata uglednog londonskog lista »Tajms«, za najboljeg fudbalskog trenera svih vremena proglašen je Holanđanin Rinus Mihels.

2008 - Ruske vojne snage povukle su se iz luke Poti u Gruziji u okviru granične linije koja je predviđena mirovnim sporazumom u kome je posredovala Francuska, predsjedavajuća Evropskoj uniji.

2012 - Vojska Crne Gore ispratila je i šesti kontingent u Avganistan. Kontingent broji 34 pripadnika koji čine štabni oficiri, pješadijski vod i medicinski tim.

2012 - »Eklipse«, jahta ruskog oligarha Romana Abramoviča, najveća privatna jahta na svijetu, duga 163 i široka 22 metra, uplovila je u Boku Kotorsku. Izgrađena je 2010. u Njemačkoj,  a njena vrijednost procjenjuje se na skoro milijardu dolara.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se