Žabljak
Pretežno oblačno
21.0 °C
Pljevlja
Pretežno oblačno
20.9 °C
Herceg Novi
Pretežno oblačno
27.6 °C
Nikšić
Oblačno
21.2 °C
Cetinje
Pretežno oblačno
23.9 °C
Bar
Pretežno oblačno
27.8 °C
Podgorica
Oblačno
24.5 °C
Ulcinj
Pretežno oblačno
25.0 °C
Kolašin
Oblačno
19.0 °C

Kalendar

15. 08. 2019. 00:00   >>  23:57 0

15. avgust

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1910, nakon 50-godišnjice vladavine knjaza Nikole, Crna Gora je proglašena za kraljevinu, a knjaz Nikola za kralja, čime je obnovljena, kako je tim povodom Nikola I Petrović u svečanom govoru istakao, „dukljanska kraljevina Vojislavljevića iz 1077. godine“. Ceremoniji proglašenja Kraljevine Crne Gore prisustvovali su predstavnici 50 zemalja, a u svim sredstvima informisanja tog vremena događaju je dat veliki publicitet. Svečanosti na Cetinju obilježene su početkom izgradnje i otvaranjem novih zdanja, vojnim defileom, dodjelom odlikovanja, izdavanjem plaketa, poštanskih maraka, medalja, zlatnog novca i kulturnim manifestacijama. Inicijativu za proglašenje Crne Gore kraljevinom, Evropa je blagonaklono dočekala. Istoga dana, u čast proglašenja Crne Gore kraljevinom, Kraljevsko hrvatsko zemaljsko kazalište iz Zagreba izvelo je na sceni Zetskog doma na Cetinju „ Balkansku caricu“ kralja Nikole. Kraljevsko hrvatsko kazalište, predstavu je na matičnoj sceni u Zagrebu premijerno izvelo 13. novembra iste godine.

Ostali datumi: 1539. s turskih brodova usidrenih u Jazu kod Budve, Paštrovići su zaplijenili veliko blago koje su upotrijebili za gradnju novog ribarskog naselja Sveti  Stefan, poznatog grada hotela na Crnogorskom primorju.

1688 - Rođen je pruski  kralj Fridrih Vilhelm koji je tokom vladavine (1713-1740) centralizovao administraciju i formirao jaku i disciplinovanu vojsku, te se  smatra utemeljivačem pruskog militarizma.

1769 - U Ajačiju, na Korzici, rođen je francuski vođa i car Napoleon Bonaparta, čiji su ratni uspjesi omogućili političku i ekonomsku prevlast Francuske nad većim dijelom Evrope. Nakon poraza kod Vaterloa 1815. prognan je na ostvro Sveta Jelena u Atlantskom okeanu, gdje je umro 1821.

1771 - Rođen je škotski pisac Valter Skot, autor istorijskih romana "Rob Roj", "Ajvanho" i "Veverli". Skupljao je narodne pjesme i pisao epove iz istorije Škotske. Izdao je u engleskom prevodu i narodnu pjesmu "Hasanaginica".

1875 - Na Cetinju je osnovan Komitet za smještaj i ishranu hercegovačkih izbjeglica, pristiglih u Crnu Goru tokom hercegovačkog ustanka, kao i za njegu ranjenika i bolesnika. Za predsjednika Komiteta imenovan je mitropolit Ilarion. Kako se broj izbjeglica, među kojima je bilo mnogo bolesnika i ranjenih, stalno povećavao, Komitet za izbjeglice morao je zatražiti pomoć, koja će biti upućivana iz Austrije i Rusije te od crnogorskih plemena i samog knjaza Nikole.

1888 - Rođen je engleski pukovnik Tomas Edvard Lorens, arheolog, istraživač, pisac i ratnik. Postao je poznat kao "Lorens od Arabije", kada je u Prvom svjetskom ratu (1917-1918) poveo Arape u rat protiv Turske.

1889 - U okviru opšteg razvoja, kulturnog i narodnog preporoda, osnovana je čitaonica u Danilovgradu. U početku je imala 70 članova, a njen prvi predsjednik bio je pop Risto Bošković.

1910 - Završena je gradnja Vladinog doma na Cetinju, zdanja poznatog i kao zgrada crnogorskog parlamenta. Građena je prema projektu italijanskog arhitekte Koradinija, a pod nadzorom inženjera Marka Đukanovića. Zgrada je završena za nešto kraće od godinu dana.

1947 - Stupio je na snagu akt o nezavisnosti britanske Indije kojim su poslije 180 godina kolonijalne vladavine Velike Britanije formirane Indijska unija i Pakistan.

2008 - Vrhovno državno tužilaštvo Crne Gore podiglo je optužnicu protiv šest pripadnika i rezervista bivše Jugoslovenske narodne armije koje tereti da su početkom devedesetih u logoru „Morinj“, naređivali, mučili i nečovječno se ponašali prema 169 ratnih zarobljenika s dubrovačkog područja.

2008 - U Zagrebu je, u 83. godini, umro poznati hrvatski i jugoslovenski filmski snimatelj Tomislav Pinter, direktor fotografije mnogobrojnih igranih filmova i predsjednik Hrvatske udruge filmskih snimatelja. U svojoj dugogodišnjoj karijeri radio je na više od 90 igranih filmova, među kojima su "Samo jednom se ljubi", "Kiklop", "Skupljači perja", "Bitka na Neretvi".

2011 - Crnogorski premijer Igor Lukšić postigao je s čelnicima opozicionih stranaka u Crnoj Gori Andrijom Mandićem (NS), Srđanom Milićem (SNP) i Brankom Radulovićem (PZP) dogovor o ravnopravnoj upotrebi srpskog jezika s crnogorskim u nastavi, koji je opozicija tražila. Suština tog dogovora koji je bio uslov usvajanja izbornog zakona, prvog od sedam uslova koji je EU postavila pred Crnu Goru, jeste da je izučavanje crnogorskog jezika i književnosti u školama obavezno, uz odgovarajući broj časova srpskog jezika, kao i bosanskog, albanskog i hrvatskog. Na kraju školske godine ocjena iz crnogorskog jezika je obavezna, a iz srpskog, bosanskog, albanskog i hrvatskog samo po želji učenika.

2011- U crnogorske knjižare stigli su prvi udžbenici crnogorskog jezika i književnosti s azbukom od 32 slova, koliko broji azbuka crnogorskog jezika.

 

2017 - U Kotoru je, u 74. godini, umro poznati crnogorski pjesnik, likovni kritičar i esejista, akademik Mladen Lompar. Rođen je na Cetinju 1944. godine. Diplomirao je istoriju umjetnosti na Filozofskom fakultetu  u Beogradu. Značajno je doprinio afirmaciji, ne samo poezije i likovne umjetnosti, već i institucionalnom osnaživanju crnogorske kulture, te razvoju i modernizaciji muzejske djelatnosti. Bio je muzejski savjetnik i direktor Umjetničkog muzeja Crne Gore, član i potpredsjednik Dukljanske akademije nauka i umjetnosti, član i jedan od utemeljitelja Crnogorskog društva nezavisnih književnika, predsjednik Crnogorskog PEN-centra, član Matice crnogorske, glavni i odgovorni urednik časopisa „Ars“, član Savjeta za standardizaciju crnogorskog jezika i član redakcije Crnogorskog književnog lista. Imao je status istaknutog kulturnog stvaraoca. Objavio je 20 knjiga i dva izbora iz poezije, monografije na crnogorskom i engleskom jeziku „Crnogorski slikari“, kao i pet studija o najznačajnijim crnogorskim slikarima nakon Drugog svjetskog rata. Priredio je više muzejskih postavki i izložbi crnogorske umjetnosti. Zastupljen je u reprezentativnoj biblioteci crnogorske književnosti „Luča“, kao i u drugim antologijama savremene crnogorske poezije i antologijama poezije u regionu. Izbori iz Lomparove poezije prevedeni su na engleski, francuski, albanski, slovenački, hrvatski, makedonski i bugarski jezik. Izborom iz poezije „Od plamena do svjetlosti“ uvršten je u školsku lektiru u Crnoj Gori. Lomparova knjiga „Triptihon iz nacionalne biblioteke“ (1998), smatra se „najrelevantnijim dostignućem“ književne produkcije 90-ih godina 20. vijeka u Crnoj Gori. Dobitnik je značajnih nagrada: od Zlatnog pečata Crnojevića, nagrada „Risto Ratković“, „Aleksandar Leso Ivanović“, „Vito Nikolić“, „Miroslavljevog jevanđelja“, do najvećeg nacionalnog priznanja – Trinaestojulske nagrade. U poznata Lomparova djela ubrajaju se još: „Dodir za gubilište“, „Sjena na sceni“, „Zmije Grmožura“, „Tišina četvrtog pečata“, „Vrijeme u kojem sam prošlost“, „Diptih rastrojstva“.

 

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1057 - Ubijen je škotski kralj Makbet čiji je život inspirisao Šekspira da napiše  jednu od svojih najpoznatijih drama.

1534 - Španski monah Injasio de Lojola osnovao je u Parizu rimokatolički jezuitski red, koji je papa Pavle III  priznao šest godina kasnije.

1914 -  Prolaskom broda „Ankon“ otvoren je Panamski kanal, dug 81,6 km, koji  u najužem dijelu srednje Amerike spaja Atlantski i Tihi okean. Kanal je zvanično otvoren tek u julu 1920.

1948 - Južna Koreja postala je nezavisna država pod nazivom Republika Koreja, a za predsjednika je izabran Singman Ri.

1971 - Bahrein je  stekao nezavisnost nakon 150 godina britanske kolonijalne vlasti.

1971 - U Plužinama je prvi put održana književna manifestacija "Pjesnička riječ na izvoru Pive".

2007 - Kristina i Elena, kćerke španskog kralja Huana Karlosa, doputovale su s  porodicama u Crnu Goru na ljetovanje.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo