Žabljak
Umjereno oblačno
20.8 °C
Pljevlja
Umjereno oblačno
25.8 °C
Herceg Novi
Pretežno vedro
27.5 °C
Nikšić
Umjereno oblačno
28.2 °C
Cetinje
Vedro
29.1 °C
Bar
Vedro
28.3 °C
Podgorica
Umjereno oblačno
33.3 °C
Ulcinj
Pretežno vedro
28.4 °C
Kolašin
Pretežno vedro
29.8 °C

Kalendar

13. 07. 2018. 00:00   >>  23:43 0

13. jul

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Danas je Dan državnosti Crne Gore. Slavi se u spomen na 13. jul 1878, kada je Crna Gora na Berlinskom kongresu dobila međunarodno priznanje kao nezavisna država i na Trinaestojulski, opštenarodni ustanak 1941. Berlinski kongres, koji je trajao od 13. juna do 13. jula, sazvan je na inicijativu Austrije, uz iznuđeni pristanak Rusije i saglasnost Velike Britanije, Francuske, Italije, Njemačke i Turske, radi revizije Sanstefanskog ugovora. Premda je i Sanstefanskim mirom, zakjučenim u martu iste godine, Crna Gora tretirana kao samostalna država čija je teritorija trebalo da se uveća znatnije nego što je to određeno Berlinskim ugovorom, na Kongresu je definitivno međunarodno potvrđen njen državni suverenitet, zahvaljujući dugoj oružanoj i političkoj borbi crnogorskog naroda za očuvanje nezavisnosti i slobode. Trinaestojulski ustanak 1941, nakon odluke Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru o pružanju otpora okupatoru, koja je donesena u Stijeni Piperskoj, buknuo je u Crnoj Gori kao akt otpora i pobune crnogorskog naroda protiv fašizma. Bio je to prvi masovni ustanak u porobljenoj Evropi. Slobodarskim duhom podstakao je buđenje i pokretanje otpora fašizmu na jugoslovenskim i evropskim prostorima. Znameniti francuski filozof Žan Pol Sartr ocijenio ga je veličanstvenim događajem evropske istorije 20. vijeka i kazao da je usmjerio čovječanstvo kojim putem treba da ide. Prema novom Zakonu o državnim praznicima, 13. jul je u Crnoj Gori prvi put slavljen kao Dan državnosti 2005, za razliku od ranijih godina kada je to bio Dan ustanka crnogorskog naroda u Drugom svjetskom ratu.

Ostali datumi: 1919. objavljen je memorandum Jovana Plamenca, upućen velikim silama na Mirovnoj konferenciji u Parizu, u kojem su izneseni argumenti o ništavnosti takozvanog ugovora Crne Gore s Austrijom. U memorandumu je istaknuto da rezervisano držanje saveznika prema Crnoj Gori, koje ju je dovelo do propasti, treba tumačiti kao vještački stvoreno kod nekih saveznika, u prvom redu zbog propagande koju su širili srpski agenti.

1946 - Na Cetinju je otvorena prva izložba Udruženja likovnih umjetnika Crne Gore, na kojoj se publici predstavilo 30 autora s oko 150 radova. Na izložbi su  učestvovali Petar Lubarda, Luka Tomanović , Ilija Šobajić, Mihailo Vukotić, Anton Lukateli, Milo Milunović, Milan Božović, Aleksandar Prijić, Vuko Radović, Đordije Oraovac i drugi.

1951 - U Los Anđelesu je umro austrijski kompozitor Arnold Šenberg. Kao začetnik bečke atonalne škole,  pobornik ekspresionizma u muzici i tvorac novog načina komponovanja dodekafonije, bitno je uticao na razvoj muzike 20. vijeka. Poznata djela: opera "Mojsije i Aron", simfonijska poema "Peleas i Melisanda" i kantate "Gurelider" i "Preživjeli iz  Varšave". Napisao je i „Nauku o harmoniji“, nedovršen „Priručnik za kontrapunkt“ i „Teoriju kompozicije“.

1974 - Na Lovćenu je za posjetioce otvoren Njegošev mauzolej. Tri dana ranije, u kriptu tek sagrađenog Mauzoleja, svečano su pohranjeni zemni ostaci vladike i gospodara Crne Gore Petra II Petrovića Njegoša.

2002 - Umro je kanadski fotograf jermenskog porijekla Jusuf Korš. Svjetsku slavu stekao je portretima Čerčila, Ajnštajna i Hemingveja. Koršove fotografije uvrštene su u stalne postavke najvećih svjetskih muzeja kao što su Metropoliten muzej, Muzej moderne umjetnosti u Njujorku i Nacionalna galerija portreta u Londonu.

2005 - U Podgorici je otvoren most "Milenijum", dug 155 metara, dok je pilon koji ga drži pomoću 36 sajli visok 57 metara. Izgradnja mosta koštala je šest miliona eura, a njegov idejni tvorac je podgorički arhitekta Mladen Ulićević. Istoga dana pušten je u redovni saobraćaj tunel "Sozina", dugačak 4.200 metara, kojim je put od Podgorice prema Baru skraćen za 30 kilometara. U taj, u posljednje tri decenije u Crnoj Gori najveći infrastrukturni projekat  uloženo je oko 74 miliona eura; Crna Gora je finansirala oko 50 miliona, a preostali dio kreditirala je Evropska investiciona banka. Izgradnja tunela trajala je četiri godine.

2006 - Na platou ispred zgrade Univerziteta u Podgorici otkriven je spomenik crnogorskom prosvjetitelju, vladaru i ratniku Svetom Petru Cetinjskom. Spomenik u bronzi, visok šest metara i 80 santimetara i težak skoro tri tone, djelo je crnogorskog akademskog vajara Nenada Šoškića. Za izradu spomenika, najvišeg stojećeg u Evropi,  koja je trajala pet mjeseci, utrošeno je 180 hiljada eura. Inicijator izgradnje spomenika Svetom Petru Cetinjskom je istoimena fondacija, a investitor podgorička Opština. Spomenik su otkrili akademik Branko Pavićević, predsjednik Crne Gore Filip Vujanović i direktor Fondacije Sveti Petar Cetinjski Dragoljub Rašović, dok je građanima Dan državnosti čestitao gradonačelnik Podgorice Miomir Mugoša. Istoga dana u Bečićima je otvoren najluksuzniji hotelski kompleks na Crnogorskom primorju - „Splendid“. „Splendid“ je vlasništvo kompanije „Montenegro stars hotel grup“, a u njegovu izgradnju utrošeno je 50 miliona eura. Hotel su otvorili predsjednik crnogorskog parlamenta Ranko Krivokapić i ministar turizma Predrag Nenezić.

2008 - U Parizu je na prvom samitu Unije za Mediteran, Crna Gora primljena u članstvo te organizacije. U članstvo Unije, koja je osnovana na predlog francuskog predsjednika Sarkozija, primljene su istovremeno Hrvatska, Bosna i Hercegovina i Monako. Mediteransku uniju čini dvadeset zemalja članica EU, kao i  države južnog sredozemlja: Alžir, Egipat, Izrael, Jordan, Liban, Maroko, Mauritanija, Sirija, Tunis, Turska, Albanija. Mediteranska unija, sa čvršćim zajedničkim institucijama, nadgrađeni je Barselonski proces, pokrenut 1995. kao instrument za partnerstvo 39 vlada i više od 750 miliona ljudi zemalja EU i Mediterana. Samitu u Parizu, koji je okupio šefove država ili vlada 43 zemlje, prisustvovao je i crnogorski premijer Milo Đukanović. Đukanović je prisustvovao i proslavi dana državnosti Francuske 14. jula koji je okupio 356 inostranih lidera.

2008 - U finalu Evropskog prvenstva u vaterpolu u Malagi (Andaluzija), crnogorska reprezentacija savladala je reprezentaciju Srbije 6:5 i tako postala prvak Evrope. Zlatna reprezentacija ujedinila je Crnu Goru i pobjeda vaterpolista proslavljena je u svakom crnogorskom gradu, a dan kasnije tzv. crvenim  ajkulama priređen je veličanstven doček u Podgorici, Cetinju, Kotoru i Tivtu. Na dočeku vaterpolista u Podgorici, gradonačelnik Miomir Mugoša obećao je gradnju pet bazena u glavnom gradu Crne Gore do kraja 2009.

2009 - U revijalnoj utakmici, vaterpolo reprezentacija Crne Gore pobijedila je reprezentaciju SAD 12:9. Nakon utakmice od reprezentacije se oprostio njen kapiten Veljko Uskoković, legenda crnogorskog vaterpola. Uskoković je kapicu sa brojem osam predao Nikoli Janoviću, novom kapitenu "crvenih ajkula".

2011 - Objavljeni su rezultati popisa stanovništva, domaćinstava i stanova u Crnoj Gori, sprovedenog od 1. do 15. aprila. Prema tom popisu, prvom od sticanja državne nezavisnosti, Crna Gora ima 620 hiljada i 29 stanovnika, od čega 44,98 odsto Crnogoraca, 28,73 Srba, 8,65 odsto Bošnjaka, 4,91 odsto Albanaca, 0,97 Hrvata, 1,01 odsto Roma i 3,31 odsto Muslimana. Preko 30 hiljada građana odbilo je da saopšti nacionalnu pripadnost.

2012 - Postavljen je kamen temeljac za Univerzitetski kompleks fakulteta umjetnosti na Cetinju, čime je postala izvjesnija izgradnja dugoočekivanog projekta, za čiju će realizaciju Vlada i prijestonica morati da izdvoje 20 miliona eura. Svečanom polaganju kamena temeljca prisustvovali su predsjednik Crne Gore Filip Vujanović, gradonačelnik Cetinja Aleksandar Bogdanović, rektor Univerziteta Crne Gore Predrag Miranović i direktor Direkcije javnih radova Žarko Živković.

2012 - Povodom 13. jula, Dana državnosti Crne Gore, gradonačelnik Podgorice Miomir Mugoša otvorio je u mjesnom centru Ubli u Kučima vodovod. Vodovodni sistem s Bioča do Ubala, u dužini 560 metara do rezervoara, snabdio je vodom oko 400 domaćinstava. Za bezvodni kučki predio izgradnja vodovoda, makar i za mali broj sela, od velikog je značaja.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1956 - Završeno je snimanje filma "Zle pare" u produkciji Lovćen filma,  prema scenariju Ratka Đurovića, u režiji  Velimira Stojanovića. Uloge su tumačili : Dubravka Gal, Antun Nalis, Vaso Perišić, Petar Vujović i Ljuba Tadić.

1958 - Retrospektivnom izložbom Petra Lubarde otvoren je Umjetnički paviljon u Titogradu.

1969 - U Pljevljima je izašao prvi broj časopisa za kulturu, umjetnost i društveni život "Mostovi". Glavni urednik bio je Ljubislav Milićević, a izdavač Međurepublička zajednica za kulturno-prosvjetnu djelatnost iz Pljevalja. Časopis je u početku izlazio četiri puta godišnje, a od 1976. dvomjesečno.

1975 - Iz Kejp Kanaverala u Floridi lansiran je američki svemirski brod "Apolo" koji je učestvovao u prvoj sovjetsko-američkoj misiji u svemiru.

1987 - Počelo je emitovanje programa Radio Ulcinja, na albanskom i srpskohrvatskom jeziku.

2011 - Nakon zbacivanja egipatskog predsjednika Hosnija Mubaraka, novo vojno rukovodstvo Egipta raspustilo je parlament i suspendovalo ustav.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo