Žabljak
Umjereno oblačno
20.8 °C
Pljevlja
Umjereno oblačno
25.8 °C
Herceg Novi
Pretežno vedro
27.5 °C
Nikšić
Umjereno oblačno
28.2 °C
Cetinje
Vedro
29.1 °C
Bar
Vedro
28.3 °C
Podgorica
Umjereno oblačno
33.3 °C
Ulcinj
Pretežno vedro
28.4 °C
Kolašin
Pretežno vedro
29.8 °C

Kalendar

12. 07. 2018. 00:00   >>  23:30 0

12. jul

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 100. godine prije nove ere rođen je rimski vojskovođa, pisac i državnik Gaj Julije Cezar, jedna od najčuvenijih ličnosti klasične istorije. Poslije pobjede nad svojim suparnicima postao je diktator Rima. Ubijen je u zavjeri zastupnika republikanskog uređenja u Senatu 15. marta 44. godine prije nove ere kada je bio na vrhuncu moći. Cezarovi zapisi iz galskih ratova ubrajaju se u remek djela stare rimske književnosti. Uveo je julijanski kalendar kojim se i danas služi pravoslavna crkva.

1490 - Neposredno nakon smrti svoga oca Ivana Crnojevića, gospodara Zete, Đurađ Crnojević oženio se Lizbetom (Jelisavetom) Erico, mletačkom patricijkom, kćerkom Antonija Erica. Blagoslov za taj brak, od Venecije, nešto ranije, zatražio je i dobio sam Ivan Crnojević, očekujući da će takvom vezom obezbjediti potrebnu političku stabilnost u Crnoj Gori i sinu Đurđu na njenom prijestolu.

1536 - Umro je holandski humanista, filozof i filolog Erazmo Roterdamski, kritičar papske države i zloupotrebe crkve. Zaslužan je za prvo grčko izdanje Biblije i uputstva za izgovor starogrčkog jezika. Izvršio je veliki uticaj na njemačku reformaciju. Svoje poglede na duhovne, crkvene i društvene prilike iznio je u satiričnom djelu "Pohvala ludosti", a njegov spis "De ratione studii"  prvi je sistematski program humanističkog školskog obrazovanja.

 

1682 - Umro je francuski astronom Žan Pikar, jedan od prvih članova Francuske akademije. Prvi je precizno izmjerio stepen meridijanskog luka i omogućio tačnije izračunavanje poluprečnika Zemlje. Odredio je  tačne koordinate opservatorije Tiho Brahe "Uranijenburg", na ostrvu Hven, blizu Kopenhagena. Pokrenuo je 1679. astronomski almanah  "Konsens de temp", koji i danas izlazi.

1884 - Rođen je italijanski slikar Amadeo Modiljani, čiji se portreti i ženski aktovi svrstavaju u najpopularnija slikarska ostvarenja  20. vijeka. Veći dio života proveo je u Parizu, i prema svjedočenju savremenika bio „vjerovatno posljednji pravi boem“ Monmartra. Uklopivši se u savremene likovne tokove "pariske škole", stvorio je stilizovane izdužene forme portreta i ženskih aktova s izuzetnim osjećajem za elegantne oblike i boje. Radio je i skulpture.


1904 - Rođen je čileanski pjesnik i diplomata Pablo Neruda (pravo ime Neftali Rikardo Rejes). Literarni  pseudonim Neruda, koji je kasnije prihvatio kao lično ime, preuzeo je od imena češkog pisca Jana Nerude.  Bio je učesnik Španskog građanskog rata, poslije kojeg se posvetio idealima socijalne pravde. Španski građanski rat i smrt prijatelja Federika Garsije Lorke  ostavili su na njega snažan utisak. Napisao je preko deset knjiga poezije. Poznata djela: "Suton", "Dvadeset ljubavnih i jedna očajna pjesma", "Španija u srcu". Nobelovu nagradu za književnost  dobio je 1971. Prije dobijanja Nobelove nagrade bio je imenovan za predsjednika Čilea, ali se odrekao funkcije u korist svog prijatelja Salvadora Aljendea. Umro je 23. septembra 1973, dvanaest dana nakon vojnog puča u Čileu, a njegova se sahrana pretvorila u manifestaciju čileanskih antifašista protiv Pinočeove diktature. Čileansko pravosuđe prihvatilo je početkom maja otvaranje istrage o okolnostima smrti slavnog pisca, nakon svjedočenja njegovog sekretara i vozača Manuela Araje, kojim se dovodi u sumnju  zvanična verzija da je umro od raka na klinici Santa Marija u Isla Negri.

1912 - Zbog učestalih pobuna protiv turske  vlasti na teritoriji Sandžaka, početkom proljeća 1912. i podrške crnogorske vlade ustanicima, turski poslanik na Cetinju Rustem Albert-beg napustio je Cetinje, čime su prekinuti diplomatski odnosi između Crne Gore i Turske.

1988 - Odlukom vlade SFR Jugoslavije osnovana je luka Kotor. Luka Kotor posjeduje savremenu operativnu obalu s odgovarajućom infrastrukturom, spremnu za prihvat većih i manjih plovila, posebno putničkih  brodova i jahti.

2003 - Crnogorska pravoslavna crkva proglasila je Ivana Crnojevića za sveca. Ivan Crnojević, crnogorski gospodar u drugoj polovini XV vijeka, jedan je od najznačajnijih crnogorskih vladara. Osnovao je Cetinje i podigao Cetinjski manastir 1484. u koji je smjestio Mitropoliju Zetsku s mitropolitom Visarionom. Uz povelju Manastira, donio je i zakonski tekst "Sud carski i patrijaršijski" kojim su propisana osnovna pravila o životu i radu Mitropolije. Ivan Crnojević je utemeljitelj crnogorske tradicije oslobodilačkog ratovanja; povezao je Crnu Goru s Venecijom - ondašnjim moćnim kulturnim centrom, i zajedno sa sinom Đurđem utemeljio prvu državnu štampariju na slovenskom jugu. Ivanbeg, kako su ga u narodu zvali, bio je izuzetno omiljen, te je narod i Crnu Goru po njemu zvao Ivanbegovina. Redu crnogorskih svetitelja, Ivan Crnojević se pridružio nakon više od pet vjekova i peti je crnogorski svetac. Prije njega kanonizovani su Vasilije Ostroški, Petar Cetinjski, Stevan Piperski i Vladimir Dukljanski.

2004 - U Skupštini Crne Gore usvojen je Zakon o državnim simbolima i Danu državnosti. Prema tom zakonu dotadašnju trobojku zamijenila je crvena zastava sa zlatnim grbom u sredini i zlatnim obrubom; za himnu je usvojena pjesma "Oj svijetla majska zoro", a za Dan državnosti 13. jul. Grb (iz doba dinastije Petrovića) je u obliku zlatnog krunisanog dvoglavog orla, uzdignutih krila u poletu, sa skiptrom u desnoj i šarom u lijevoj kandži na crvenoj osnovi. Kruna iznad orlovskih glava i skiptar su zlatni s krstom na vrhu, a šar je plavi sa zlatnim okovom i krstom.

2008 - Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović priredio je u Plavom dvorcu na Cetinju prijem povodom 13. jula Dana državnosti. Prijemu su prisustvovali predstavnici političkog, kulturnog i javnog života Crne Gore, narodni heroji i predstavnici diplomatskog kora. Istoga dana uručene su Trinaestojulske nagrade profesoru doktoru Zoranu Rašoviću, akademskom slikaru Mihailu Jovićeviću i književniku Mirku Kovaču.

2010 - U Podgorici je, u Kliničkom centru Crne Gore, otvorena Klinika za onkologiju i radioterapiju. Kliniku, vrijednu gotovo 12 miliona eura, otvorio je crnogorski premijer Milo Đukanović.

2011 - Glasovima poslanika vladajuće koalicije, DPS-SDP, u Skupštini Crne Gore usvojen je Zakon o statusu potomaka dinastije Petrović-Njegoš, u kome je navedeno da je ta dinastija detronizovana aktom nasilne aneksije Crne Gore 1918. Protiv zakona glasali su predstavnici Socijalističke narodne partije i Nove srpske demokratije, dok su poslanici albanskih nacionalnih partija bili uzdržani. Amandmani opozicije kojima je predlagano uklanjanje zakonske odredbe o detronizaciji dinastije Petrović-Njegoš aktom nasilne aneksije, odnosno zbacivanje s prijestola odlukom Podgoričke skupštine 1918, nijesu prihvaćeni. Protiv te odredbe bio je tokom pripreme zakona i predsjednik Crne Gore Filip Vujanović. Istoga dana princ Nikola Petrović Njegoš zahvalio je građanima Crne Gore i predstavnicima vlasti. „Danas su poslanici vratili dostojanstvo mojoj porodici, vratili dostojanstvo i ponos crnogorskoj dinastiji. Istorijskom i moralnom rehabilitacijom crnogorske dinastije ispravljena je jedna velika istorijska nepravda“, kaza je princ Nikola.

2012 - Trinaestojulska nagrada, najviše državno priznanje u Crnoj Gori, uručena je filmskom reditelju Branku Baletiću, umjetnici svjetskog renomea Marini Abramović, kompaniji „13. jul Plantaže“ i ženskom rukometnom klubu „Budućnost“.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1974 - U koprodukciji titogradskog Filmskog studija, Zeta-filma  iz Budve, beogradskog Avala-filma , Bosna-filma i Kosovo-filma, snimljen je film "Derviš i smrt". Prema istoimenom romanu Meše Selimovića, scenario su napisali Borislav Mihailović i Zdravko Velimirović, a uloge su tumačili Voja Mitrić, Bata Živojinović, Boris Dvornik, Olivera Katarina, Faruk Begoli i drugi.

1984 - Umro je srpski pisac i diplomata Marko Ristić, istaknuti teoretičar beogradske nadrealističke grupe i jedan od predstavnika moderne i avangarde u srpskoj književnosti između dva svjetska rata.

2010 - Koncertom čuvenog italijanskog tenora Andree Bočelija ispred Svetog Stefana, proslavljeno je pola vijeka od otvaranja grada-hotela Sveti Stefan, tog nekada najelitnijeg crnogorskog ljetovališta.

2010 - Predsjednik Rusije Dmitrij Medvedev pozvao je SAD i EU na sklapanje saveza u okviru nove strategije Kremlja za privlačenje investicija u rusku ekonomiju.

2010 - Proslavljeni reditelj Roman Polanski oslobođen je kućnog pritvora u Švajcarskoj u kome se nalazio od decembra 2009, a odlučeno je da ne bude izručen Sjedinjenim Američkim Državama gdje je osuđen zbog nezakonitog seksualnog odnosa s 13-godišnjakinjom 1977. Polanski je uhapšen 26. septembra 2009. u Cirihu gdje je doputovao da primi nagradu za životno djelo na jednom od filmskih festivala. 

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo