Žabljak
Umjereno oblačno
10.8 °C
Pljevlja
Umjereno oblačno
17.3 °C
Herceg Novi
Pretežno vedro
21.1 °C
Nikšić
Pretežno oblačno
15.3 °C
Cetinje
Pretežno oblačno
17.6 °C
Bar
Vedro
21.2 °C
Podgorica
Malo oblačno
20.6 °C
Ulcinj
Pretežno vedro
22.2 °C
Kolašin
Oblačno
14.3 °C

Kalendar

26. 04. 2019. 00:00   >>  00:04 0

26. april

Izbor i priprema: Č. Đurđić

 Na današnji dan 121. godine rođen je rimski filozof i car Marko Aurelije Antonije. Tokom ratnih pohoda u Evropi i Aziji vodio je bilješke na grčkom jeziku u obliku aforizama, koje su objavljene poslije njegove smrti, u dvanaest knjiga, pod naslovom „Samome sebi“. Bilješke predstavljaju filozofsku autoanalizu i razmišljanja o moralnim temama. Sačuvana je i Aurelijeva prepiska na latinskom jeziku sa svojim učiteljem i jednim od najcjenjenijih rimskih govornika Markom Kornelijem Frontonom. Jedan od najznačajnijih predstavnika poznog stoičkog eklekticizma, car-filozof Marko Aurelije, konzervativan mislilac, ali čestit i skroman čovjek, izvršio je svojom moralnom autoanalizom veliki uticaj na potomstvo. Njegovo djelo „Samome sebi“ vjekovima je bilo jedno od najčitanijih.

1711 - Rođen je britanski filozof škotskog porijekla Dejvid Hjum, preteča klasičnih engleskih ekonomista i autor kvantitativne teorije novca. Poznata Hjumova djela: «Rasprava o ljudskoj prirodi» i «Filozofski ogled o ljudskom razumu».

1798 - Rođen je francuski slikar Ežen Delakroa, predstavnik romantizma  u francuskom slikarstvu. Ilustrovao je Geteovog „Fausta“ i napisao "Dnevnik" u kojem je izložio zapažanja o umjetnosti. U razvoju evropske likovne kritike, Delakroin „Žurnal“, prvi put objavljen u Parizu 1893, kao i kasnije otkrivena njegova pisma i članci, pored likovne, imaju i književnu vrijednost. To su intimne bilješke koje su nastajale spontano uz njegov slikarski rad. Kao pravi romantik pažljivo je zapisivao ritam svoga senzibiliteta, vjerno osluškujući svoju prirodu. Istraživačkim odnosom prema  likovnom izrazu i pisanjem o njemu,"Dnevnik" je i  danas jedna od najvrijednijih knjiga o slikarstvu uopšte. Poznate slike: „Žene u alžirskom haremu“, „Dante i Vergilije“,  a pored Geteovog „Fausta“, Delakroa je ilustovao i Šekspirovog „Hamleta“.

1812 - Rođen je njemački industrijalac Alfred Krup, prvi koji je počeo da pravi topove od livenog čelika. Vrlo brzo stekao je monopol u snabdijevanju oružjem većeg broja evropskih zemalja. Koncern «Krup» bio je glavni snabdjevač oružjem Njemačke u Prvom i Drugom svjetskom ratu. Međunarodni vojni sud u Nirnbergu osudio je 1948.  Krupovog potomka na 12 godina zatvora i konfiskaciju imovine.

1831 - Pola godine nakon smrti vladike Petra I, koji je sinovca Radivoja Tomova – Petra II Petrovića Njegoša odredio za nasljednika, prizrenski vladika Hadži Zaharije proizveo je u arhimandrita. Pet mjeseci ranije, da bi ispoštovali testament Petra I , crnogorski glavari i jedan broj najuglednijih sveštenika uveli su Rada u manastir, zakaluđerili ga i time potvrdili za nasljednika Petra I.

1857 - Revoltiran negativnim odnosom Rusije prema memorandumu koji je u cilju priznavanja nezavisnosti Crne Gore uputio velikim silama na Mirovnoj konferenciji u Parizu, knjaz Danilo je nakon posjete  francuskom suverenu Napoleonu III, stigao  u Beč i uspio da bečku diplomatiju uvjeri u opravdanost svog zahtjeva  za precizno definisanje crnogorsko-turskih odnosa. „Crnogorsko pitanje“ izašlo je tako iz uskih okvira balkanskih odnosa i Crna Gora je faktički tretirana u svim diskusijama kao nezavisna zemlja.

1910 - U Tuzli je rođen istaknuti jugoslovenski književnik Meša Selimović, član Srpske akademije nauka i umjetnosti i Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine. Pisao je romane, pripovijetke, eseje i filmske scenarije. Dobitnik je brojnih nagrada, među kojima i „Njegoševe“ (1967) za roman „Derviš i smrt“, najznačajnije Selimovićevo djelo, u kome je nadahnuto izraženo čovjekovo samopropitivanje i sumnja u smisao postojanja pred nepravdom i suočenošću sa smrću. U Selimovićeve poznate romane ubrajaju se i „Tišine“ i  „Tvrđava“.

1915 - Italija je tajno potpisala Londonski ugovor s Velikom Britanijom, Rusijom i Francuskom i prešla u Prvom svjetskom ratu na stranu sila Antante uz obećanje da će dobiti Tirol, Trst, Goricu, Istru, djelove Dalmacije i Albanije.

1922 - Donesen je Zakon o oblasnim i sreskim samoupravama kojim je precizirana odredba Vidovdanskog ustava o uvođenju oblasnih samouprava. Time je Crna Gora postala jedna od 33 oblasti, osnovane u unitarnoj  Kraljevini Srba, Hrvata  i Slovenaca. Zvanično je nazvana Zetska oblast čime je izbrisano ime Crna Gora. Oblašću je upravljao namjesnik s titulom župana, kasnije – velikog župana.

1937 - Da bi pomogli generalu Franku u vrijeme španskog građanskog rata, Hitlerovi avioni bombardovali su španski grad Gerniku. Razaranje toga grada inspirisalo je Pikasa da naslika čuvenu «Gerniku» -  apokaliptični prikaz građanskog rata.

1945 - Uhapšen je maršal Filip Peten, šef francuskog kolaboracionističkog režima sa sjedištem u Višiju u Drugom svjetskom ratu. Osuđen je na smrt zbog izdaje, ali mu je zbog ranijih zasluga i starosti kazna preinačena u doživotnu robiju.

1986 - Eksplodirao je četvrti blok nuklearne centrale u Černobilju u Ukrajini. Radioaktivni oblaci prekrili su gotovo cijelu Evropu, a posljedice te do sada najveće nuklearne katastrofe, još se ispituju. Nuklearna centrala trajno je zatvorena 15. decembra 2000. godine.

2004 - Upravni odbor Univerziteta Crne Gore donio je, uz saglasnost Senata, odluku o preseljenju Odsjeka za obrazovanje učitelja na albanskom jeziku iz Nikšića u Podgoricu. Prethodne dvije godine, koliko je postojao u Nikšiću, na taj odsjek nije upisan ni jedan student zbog čega je i uslijedila odluka o njegovom preseljenju.

2005 - U Skupštini Crne Gore usvojen je Zakon o policiji i Zakon o Agenciji za nacionalnu bezbjednost. Novim Zakonom o policiji, prvi put su u Crnoj Gori od 1906. utvrđena načela rada policije, usklađena s načelima u ostalim evropskim zemljama.

2005 - U 88. godini umro je paragvajski pisac Roa Bastos, jedna od centralnih ličnosti u latinoameričkoj književnosti od 1974. kada je objavio knjigu "Ja, vrhovni", za koju je 1989. dobio Servantesovu nagradu.

2006 - Odlukom crnogorske Vlade osnovan je Muzički centar Crne Gore, sa sjedištem u Podgorici. Javnu ustanovu Muzički centar čine simfonijski orkestar, narodni orkestar, koncertna agencija i muzičko informativni centar. Za vršioca dužnosti direktora Centra imenovan je redovni profesor cetinjske Muzičke akademije Žarko Mirković.

2008 - Republička izborna komisija Srbije potvrdila je listu Crnogorske partije za učešće na parlamentarnim izborima u Srbiji, zakazanim za 11. maj. Predsjednik Crnogorske partije Nenad Stevović ocijenio je da je to, kao je rekao, "tek početak kvalitetnog i efikasnog artikulisanja političkog interesa crnogorske zajednice u Srbiji u cilju borbe za individualna i kolektivna prava Crnogoraca" u toj državi.

2009 - Hrvatski predsjednik Stjepan Mesić izjavio je prilikom posjete Spomen području u Jasenovcu da politiziranje žrtvama nije ono što traži demokratska Evropa, niti pretvaranje mitova u kojima se zločinci prikazuju kao sveci a oslobodioci kao zločinci, u realnu politiku sadašnjosti. To nam, upozorio je Mesić, pokušavaju nametnuti oni koji bi nas željeli vratiti natrag.

2011 - Predstavnici ministarstava zdravlja Crne Gore i Narodne Republike Kine potpisali su u Podgorici Memorandum o saradnji čiji je cilj zajednički rad na prevenciji i kontroli bolesti, kroz razmjenu informacija i medicinskih otkrića.

2011 -  U Santjagu je, u 94. godini, umro čileanski pjesnik Gonzalo Rohas, jedan od najznačajnijih latinoameričkih autora. Među njegovim najpoznatijim djelima su knjige poezije „Nesreća čovjeka“ (1948), „Protiv smrti“ (1964) i „Tama“ (1967). Rohas je 2003. dobio najveće književno priznanje na španskom govornom području, nagradu „Servantes“.

2012 - Bivši Liberijski predsjednik Čarls Tejlor proglašen je krivim za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti tokom građanskog rata u Sijera Leoneu od 1991. do 2002. Tejlor je prvi bivši šef neke države osuđen pred Međunarodnim sudom. Uhapšen je 2006. a njegovo suđenje završeno je 2011. Među 11 tačaka optužnice tereti se za ubistva, mučenje i regrutovanje djece.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1607 - Kapetan Džon Smit doveo je u Kejp Henri (Virdžinija) prve koloniste koji su osnovali prvo stalno britansko naselje u Americi.

1942 - U najvećoj nesreći u istoriji rudarstva, u kineskom rudniku uglja u Benksiju, tada pod okupacijom Japana, poginulo je najmanje 1.540 ljudi.

1994 - U Južnoj Africi održani su prvi izbori na kojima su učestvovali i crnci i bijelci, koji su označili kraj režima aparthejda.

2005 - Posljednji sirijski vojnik napustio je teritoriju Libana, čime je okončana skoro tri decenije duga sirijska vojna okupacija te zemlje.

2011 - Ruski premijer Vladimir Putin tokom posjete Danskoj oštro je kritikovao zapadnu koaliciju zbog napada na Libiju, rekavši da ta koalicija nema mandat da ubije Gadafija. Istoga dana vlade evropskih zemalja zatražile su od Sirije da okonča šestonedjeljno nasilje protiv demonstranata u toj zemlji.

2012 - Prvi put su predstavljene aktivnosti novoformiranog Saveza ekonomista Crne Gore, nestranačke i neprofitne organizacije čija je uloga obezbjeđivanje stručnog mišljenja i predlaganje konkretnih rješenja za pitanja u oblasti ekonomske politike. Savez čine pripadnici lokalnih NVO udruženja u sedam crnogorskih gradova - Podgorici, Mojkovcu, Nikšiću, Herceg Novom, Ulcinju, Beranama i Bijelom Polju. Predsjednik Uprave Saveza je doktor Saša Popović, a predsjednik Skupštine Krsto Spaić.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo